1 Mart itibariyle başlamış olacak yeni uygulamayla beraber şehirlerin Covid-19 olay sayıları haftalık olarak paylaşılacak.

Yüz bin nüfusta 10’un altında olay görülen iller ‘düşük riskli’, 11-35 arası olay görülen iller ‘orta riskli’, 36-100 arası olay görülen iller ‘yüksek riskli’ ve 100’ün üstünde olay görülen iller ‘devasa yükseklikte riskli’ olarak değerlendirilecek.


İller haritada düşük riskten devasa yükseklikte riske doğru; mavi, sarı, turuncu ve kırmızı renkleriyle gösterilecek.

Şehirler özelinde alınan önlem kararları, il pandemi kurullarınca iki haftada bir gözden geçirilecek.

Eğer bir il mavi kategoride ise restoranların açılması, hafta sonu ve hafta içi kısıtlamaların kaldırılması mümkün olabilecek.

BBC Türkçe’ye konuşan sıhhat meslek örgütü temsilcileri, her şehirde değişik olay sayıları ve yayılım hızı görüldüğü düşünüldüğünde, alınacak önlemlerin de bölgesel olarak belirlenecek olmasını pozitif yönde bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Sadece sağlıkçılar, mevcut il pandemi kurullarının salgını durduracak şekilde etkili kararlar alma mevzusunda yetersiz kalabileceğini düşünüyor.

Valilik bünyesinde çalışan il hıfzıssıhha kurullarının bugüne dek ‘merkezden’ alınan kararları onaylamaktan başka bir işlev sergilemediğini korumak için çaba sarfeden bağımsız meslek örgütleri; pandemi kurullarının yapısı çeşitli meslek örgütlerini, sendikaları ve mahalli yönetimleri de bünyesine dahil edecek şekilde genişlemedikçe salgına karşı etkili kararların alınamayacağını belirtiyor.

‘Onay makamı olarak çalışıyorlar’

BBC Türkçe’ye konuşan Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Şebnem Korur Fincancı, Covid-19’a karşı her şehirde değişik tedbirlerin uygulanmasının ‘pozitif yönde’ bir gelişme bulunduğunu düşünüyor.

Sadece şehirlerdeki tedbirleri belirleyecek olan il hıfzıssıhha kurullarının şu ana dek yalnız İçişleri Bakanlığı’ndan gönderilen genelgeleri onay makamı benzer biçimde çalıştığını, yerele özgü veri tabanlı bir değerlendirme yapma olanakları olmadığını kaydediyor.

Cemiyet sağlığını korumak için gereksinim duyulan verileri paylaşmaktan geri duran Sıhhat Bakanlığı‘nın, TTB’yi de il pandemi kurullarındaki karar alma mekanizmasının haricinde tuttuğunu söylüyor:

“İl hıfzıssıhha kurulları içinde bir özgür doktor yer almak zorunda. Bu hekimin aslen o bölgedeki hekim odası tarafınca belirlenmesi gerekir fakat ne yazık ki pek oldukça ilde iktidara yakın bir doktor seçiliyor. Salgınla ilgisi olmayan, bambaşka bir alandan doktor o kurulda yer alabiliyor ve epidemiyolojik bir değerlendirme yapabilme eğitimi olmadığı için anlamlı da olmuyor.

“Bu sistem içinde esnafın yaşamış olduğu sıkıntıları, okullarla ilgili sıkıntıları gözetmek gerekiyor ve bunların bağımsız bir değerlendirme heyeti tarafınca ele alınması gerekiyor. Bağımsız olmadığında yereldeki kimi çıkar çatışmalarıyla, bir ihtimal esnafı memnun etmek adına, vakalar yükselirken açılma sonucu verilebilir. Bu da aslen o ildeki insanların yaşam hakkı ihlaline kadar gidebilir.”

“Sıhhat Bakanlığı hala bir sır perdesi arkasından verileri açıklıyor”

Sıhhat ve Toplumsal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) İstanbul Şube’de görevli Fadime Kavak da benzer soruna işaret ederek, İstanbul’da oluşturulan il pandemi kurulunda yer alma taleplerinin kabul edilmediğini söylüyor.

Kavak, “Biliyoruz ki Sıhhat Bakanlığı hala bir sır perdesi arkasından verileri açıklıyor. Aklımızdaki sual işaretlerini ortadan kaldırmak ve yerelde alınacak kararlarda etkili olabilmek için bu pandemi kurularında bizim benzer biçimde iktidardan bağımsız meslek örgütleri ve sendikaların yer almasını istiyoruz. Sadece o kurulda İstanbul İl Sıhhat Müdürlüğü’nün belirlediği adlar yer ediniyor. Hepimiz dahil edilmiyoruz” diyor.

Demokratik katılıma vurgu

Ankara Hekim Odası Başkanı Ali Karakoç da pandemi başladığından bu yana Ankara’da kurulan il pandemi kuruluna katılabilmek için Sıhhat Bakanlığı, Valilik ve İl Sıhhat Müdürlüğüne yazılı olarak katılım talebi ilettiklerini sadece kabul edilmediğini ifade ediyor.

Karakoç, illerde Valilik bünyesinde kurulan il pandemi kurullarına çoğu zaman il sıhhat müdürlüklerinin ve kimi zaman halk sağlığı uzmanlarının dahil edildiğini; sadece mahalli yönetimlerin, demokratik kitle örgütlerinin ve sıhhat meslek örgütlerinin dışarıda tutulduğunu belirtiyor:

“Covid-19 yalnız sağlığımızı değil tüm değil tüm toplumsal yaşantımızı etkiliyor. Dolayısıyla toplumun her kesiminin il pandemi kuruluna katılıp ortak karar alması gerekiyor. Yereldeki esnaf ve zanaatkarların, mahalli yönetimlerin, muhtarların, sağlıkçıların ve eğitimcilerin etken iştirakı gerekiyor.”

Karakoç, yerelde karar alma sürecini yönetirken demokratik katılım sağlanmadıkça alınacak kararların etkili olamayacağını belirtiyor:

“Sürecin başından beri biliyoruz ki alınan kararlar tepeden, merkezi şekilde alındı. İç İşleri Bakanlığı’nın kararları bu pandemi kurullarına zorla onaylatmaya çalışıldı. Birçok ilde sıhhat emekçileri, bu kararlara şerh düştükleri için pandemi kurullarından çıkarıldı.”

“Mesela başlangıçta İzmir Hekim Odası başlangıçta İzmir il pandemi kurulunda yer alıyordu. Fakat o kurulun işleyişi de fonksiyonel olmadı zira arkadaşlarımıza merkezden iletilen kararları dayatmaya çalıştılar. Onlar da imza atmayı reddederek, alınan kararlara şerh düştü.”

‘Tedbirleri gevşetmek için hemen hemen erken’

Hekimler, şehirler özelinde olsa dahi tedbirleri gevşetmek için hemen hemen erken bulunduğunu belirtiyor.

Fincancı, Türkiye’de hala salgına ilişkin pek oldukça bilinmeyen bulunduğunu söyleyerek şöyleki açıklıyor:

“An itibarıyla olay sayılarında genel olarak bir düşüş yok. Evet bazı bölgelerde diğerlerine nazaran daha azca olay var sadece genel olarak baktığımızda bir artışın bulunduğunu bile söyleyebiliriz. Bu koşullarda kademeli açılmanın sakıncalı olacağını göz önünde bulundurmak gerekiyor.”

“Bölgesel veriler dahi olsa herhangi bir tedbiri geri çekmek mevzusunda oldukça özenli hareket etmek gerekiyor. Bu sebeple virüs mutasyon geçiriyor ve Sıhhat Bakanlığı, nerede hangi mutasyon görüldüğüne dair verileri paylaşılmıyor. Oysa bir bölgede hangi varyant görülüyorsa, buna nazaran tedbir almak gerekiyor. Virüsün varyantlarına nazaran hem yayılım hızı hem de hastalığın geçirilme biçimi farklılık gösteriyor.”

“İl verileri tutarlı değil”

BBC Türkçe’ye konuşan TTB Halk Sağlığı Kolu Başkanı Nasır Nesanır da tedbirlerde gevşemeye gidilebilmesi için salgına ilişkin daha çok verinin paylaşılması icap ettiğini düşünüyor.

Nesanır’a nazaran şehirler özelinde tedbirlerin gevşetilebilmesi için yalnız pozitif olay sayıları değil, bu vakaların yaşı, cinsiyeti ve kronik hastalık durumunun da bilinmesi gerekiyor:

“İllerin kontrol ve pozitiflik oranını, yoğun bakım doluluk oranlarını ve serviste yatan hasta sayılarını bilmemiz gerekiyor. Herhangi bir açılmaya gitmemiz için, bu verilerin elektronik ortamda tüm yurttaşların ulaşabileceği bir halde paylaşılması gerekiyor.”

“Filyasyon raporlarının teferruatlı bir halde paylaşılması gerekiyor. Filyasyon raporları virüsün yayılmasının kaynağını ortaya koyuyor.Virüs fabrikada mı yoksa evde mi bulaşmış, yoksa başka bir şehirden mi gelmiş? Mevcut tedbirleri gevşetmeyi düşünüyoruz fakat bunlarla ilgili bir veriye de hakim değiliz.

“Karadeniz’de vakaların yüksek görülme sebebi nedir? Bu illerde oldukça fazla mı kontrol yapılmış oldu, cenaze ritüelleri daha mı değişik yapılıyor yoksa mutant virüsler mi etkili oldu? ya da Doğu ve Güneydoğu illerinde 100 bin nüfusa düşen olay sayısı oldukça düşük gözüküyor sadece bu illerde hemen hemen aşılama oranı da oldukça düşük. Bu benzer biçimde unsurları bilmeden herhangi bir karar almak oldukça zor.”

Nesanır ek olarak bakanlığın şehirlere ilişkin açıklamış olduğu verilerde halihazırda tutarsızlık bulunduğunu, “8-14 Şubat tarihleri içinde açıklanan il verilerini topladığımızda toplam 48 bin 231 olay olduğu görülüyor. Sadece gene bakanlığın o tarihler için Türkiye genelinde açıklamış olduğu olay sayısı toplam 54 bin 727. Aradaki 6 bin 500 şahıs nerede?” sözleriyle ifade ediyor.

Koronavirüs tedbirlerinde yeni dönem: 'İl pandemi kurulları onay mekanizması olmaktan çıkmalı'


BBC





Kaynak: www.haberler.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here